2026 жылғы 19–20 мамыр күндері Түркістан облысы Созақ ауданындағы ауыл мектептерінде 2025–2026 оқу жылына арналған «Жасыл мектеп» бағдарламасының қатысушылары үшін экологиялық фестивальдер сериясы өткізілді. Қазақстан-француз бірлескен уран өндіруші кәсіпорны KATKO «Жасыл мектеп» жобасын іске асырудың бастамашысы болды. Компания ұзақ уақыттан бері бизнесті экологиялық қағидаттар негізінде жүргізіп, қоршаған ортаға ұқыпты қарауды ұстанып келеді. Жобаға келесі білім беру ұйымдары қатысты:
— Шолаққорған ауылы — Асқар Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп;
— Таукент ауылы — Исмет Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп;
— Таукент ауылы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп;
— Тасты ауылы — Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп;
— Шу ауылы — Жаппас Қаламбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп.
Жобаға жалпы саны 3500-ден астам адам қатысты.
2026 жылғы 18 мамырда «Алматыны дамыту орталығы» АҚ «Жасыл Алматы» жобалық кеңсесінің жетекшісі, ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Түркістан қаласына жұмыс сапарымен келді. Түркістан облысы әкімінің орынбасары Алтаев Ертай Кенжебекұлы Түркістан қаласындағы №32 мектеп оқушыларына арналған Эко-Трак көрме алаңына арнайы барып, ECO Network командасының жұмысымен танысты.
Аталған жоба «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясының екі жылдығы аясында іске қосылды. Жоба экологиялық іс-шараларды өткізуге және ірі іс-шараларды экологияландыруға арналған құрал болып табылады. Қатысушылар велошредерлер арқылы пластикалық қақпақтарды ұсақтап, оны сол жерде қайта өңдеу арқылы брелоктар, телефонға арналған тіреуіштер, шахмат және басқа да бұйымдар жасай алады. Сонымен қатар қатысушылар «Корнхолл» және «Ірімшік» ойындарға қатысып, экологиялық викториналар мен байқауларға қатысты.
Іс-шараға арнайы қайта өңделген пластиктен жергілікті нақыштағы брелоктар мен телефонға арналған тіреуіштер дайындалды. Көптеген балалар арнайы құрылғыларда бұйымдардың жасалу процесін көріп, өздеріне сыйлық ретінде ұтып алды.
«KATKO компаниясының өңірлерде әлеуметтік-экологиялық жобаларды енгізу бойынша көпжылдық халықаралық тәжірибесі бар. Біз «Жасыл мектеп» жобасының болашақ экологиялық саналы тұлғаларды қалыптастыруға және олардың ата-аналар мен жалпы қоғамға ықпалы зор екеніне көз жеткізіп отырмыз. Аудан әкімдігіне белсенді қолдау көрсеткені үшін және ECO Network компаниясына жобаны сәтті бастағаны үшін алғысымызды білдіреміз», — деді «КАТКО» БК ЖШС коммуникациялар және корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева.
«Біздің компания еліміздің көптеген өңірлерінде және барлық жас санаттарында экологиялық бағдарламаларды енгізіп келеді. Дұрыс жүзеге асырылған жағдайда «Жасыл мектеп» бағдарламасы әсіресе ауылдық өңірлерде аса табысты болатынын сеніммен айта аламыз. Балалар қарапайым, оларды түрлі азғырулар аз алаңдатады, ал озық бағдарламаларды енгізу мүмкіндігі оларды ересектерден де көбірек шабыттандырады. Осындай еліміз үшін маңызды жобаны тағы бір мәрте жүзеге асыруға мүмкіндік бергені үшін KATKO компаниясына алғыс айтамыз», — деді ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов.
Жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджановты Мемлекет басшысы 2024 жылғы 31 мамырда қабылдап, жобаның тиімділігіне жоғары баға беріп, оны әрі қарай кеңейту қажеттігін атап өтті.
«Жасыл мектеп» жобасын жүзеге асыру аясында ECO Network командасы әр мектепке барып, мотивациялық экологиялық дәрістер өткізді. Онда оқушыларға олардың жеке рөлінің маңыздылығы жан-жақты түсіндірілді. Әр мектепте қалдықтарды бөлек жинауға арналған инфрақұрылым — жәшіктер, плакаттар мен жапсырмалар орнатылды. Оқушылар макулатура, пластик, шыны және алюминий қалдықтарын жинады.
Бағдарлама көшбасшылары көршілес дүкендер мен емханаларда да дәрістер өткізіп, қалдықтарды бөлек жинау жүйесін енгізуге көмектесті. Бағдарлама аясында келесі жұмыстар атқарылды:
— 1321 кг макулатура, 52 кг алюминий, 102 кг пластик бөтелке және 56 кг пластик қақпақ жиналды;
— 30-дан астам білім беру дәрісі өткізілді;
— әлеуметтік желілерде 70-тен астам материал жарияланды;
— әр мектепте econetwork.green «жасыл» компаниялар порталында ашық кабинет құрылып, қатысушылар өз жаңалықтарын жариялап, атқарылған жұмыстардың нәтижелерін көре алады;
— ата-аналар арасында жобаның маңыздылығын түсіну және балаларды қолдау деңгейін бағалау мақсатында сауалнамалар жүргізілді.
2026 жылғы 19–20 мамырда әр мектепте Эко-Трактың көрсетілімімен қорытынды ЭКО-фестиваль ұйымдастырылды. Созақ ауданында өткен «Жасыл мектеп» жобасы аясындағы мектептер арасындағы байқаудың жеңімпаздарын марапаттау рәсіміне Созақ ауданы әкімінің орынбасары Ешенқұлова Алтын Күнтуқызы, Созақ аудандық білім бөлімінің әдіскері Досболов Ерік Есенұлы, Таукент кентінің әкімі Дәулетбаев Елдос Орынбасарұлы, Тасты ауылдық округінің әкімі Тлеулинов Манас Бейсенбайұлы, KATKO компаниясының коммуникациялар және КӘЖ басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева, Orano Mining компаниясының қоғаммен байланыс жөніндегі жетекшісі Гвинель Поте және ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов қатысты.
Созақ ауданындағы мектептер арасындағы байқау қорытындысы төмендегідей:
«Шикізат жинау көшбасшысы» номинациясы — А. Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған үстел);
«Экологиялық бастамалар көшбасшысы» номинациясы — Ж. Қаламбаев атындағы шағын жинақты жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған шахмат жиынтығы);
«Үлкен әлеует» номинациясы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп, И. Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп және Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — KATKO логотипі бар қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған сағаттар);
Жоба барысында ECO Network компаниясы Созақ ауданының символикасы бейнеленген қайта өңделген пластиктен бұйымдар әзірледі («Мыңжылқы» телефон тіреуіші және «Green School Sozak District» брелогы).
Бағдарламаны жүзеге асыру моделі келесідей: бастапқы кезеңде жоғары сынып оқушылары арасынан эко-рейнджерлер клубы құрылады. Кейін олар қажетті білім алып, бастауыш сынып оқушыларына түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, олардың орындалуын бақылайды. Бұл модель өзінің тиімділігін бірнеше рет дәлелдеді. Ал ECO Network тарапынан кураторлар бағдарламаны тұрақты түрде қадағалап, ай сайын ауданның барлық қатысушы мектептеріне барып, аудит жүргізіп отырды.
KATKO компаниясы жобаны жүзеге асыруда тұрақты даму қағидатын ұстанады және алдағы жылдары ECO Network компаниясымен бірлесіп, осы өңір мектептерінде жобаны жалғастыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар еліміздің өндірістік және кен өндіруші компанияларын осы табысты тәжірибені қолдануға шақырады.
Анықтама:
«KATKO» БК ЖШС — қазақстандық «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ мен Францияның мемлекеттік Orano Group компаниясы құрған бірлескен кәсіпорын. 1996 жылы құрылғаннан бері KATKO Түркістан облысы Созақ ауданындағы Мойынқұм кен орындарында уран барлау және өндіру жұмыстарымен айналысады. Компания әлеуметтік жауапкершілігімен, жоғары қауіпсіздік стандарттарымен және өңірдің дамуына қосқан елеулі үлесімен танымал. Сонымен қатар Түркістан облысындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылады.
Компания Созақ ауданындағы қызметі барысында өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына 8,2 млрд теңгеден астам қаражат бағыттап, 490 жобаны жүзеге асырды (2026 жылғы мәлімет бойынша). Соңғы жобалардың қатарында:
— Түркістан қаласында жедел жәрдем станциясын салу;
— Созақ ауданының Шолаққорған ауылында бұрын апатты жағдайда тұрған үйде тұрған отбасыларға арналған екі және үш бөлмелі пәтерлері бар екі қабатты тұрғын үй салу. Құрылыс құны — 386 млн теңге;
— Шолаққорған ауылындағы Әлия Молдағұлова атындағы орта мектептің қасбетін жөндеу және жылылау жұмыстары. Жоба құны — 46 млн теңгеден астам;
— Шу, Тасты және Таукент ауылдарындағы үш мектепті интерактивті жабдықтармен, жиһаздармен, физика, математика, химия, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, тарих және басқа пәндерге арналған оқу-зертханалық материалдармен қамтамасыз ету.
KATKO қызметінің тікелей экономикалық тиімділігі (кедендік төлемдер мен салықтар) 2024–2025 жылдары 134 млрд теңгеден асты. Ал осы кезеңдегі жергілікті тауарлар мен қызметтерді сатып алудың жылдық көлемі 170 млрд теңгеден асты.
ECO Network жобасы 2018 жылы Алматы қаласында құрылып, 8 жыл ішінде «Жасыл кеңсе», «Жасыл мектеп», Эко-Хаб және Эко-Трак жобалары арқылы Қазақстанның 10 қаласын қамтыды. 2022 жылы жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Мемлекет басшысының қолы қойылған «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. 2024 жылғы 31 мамырда Президент Евгений Мухамеджановты жеке қабылдап, жоба бастамаларына зор қолдау білдірді. Бүгінде компания сарапшылары түрлі министрліктерге, әкімдіктерге және ТМД елдерінің қала әкімшіліктеріне кеңес беріп, қалалық және республикалық бағдарламаларды әзірлеуге қатысуда.