Қазақстан Республикасы Үкіметінің және өңірлік басқару органдарының негізгі басымдықтарының бірі — тұрғындардың кірісін арттыру, еңбек әлеуетін күшейту, тұру сапасын жақсарту. Осыған сәйкес Түркістан облысында «2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» шеңберінде кешенді іс‑шаралар жүзеге асуда. Бұл бағдарлама өңір тұрғындарының табысын тұрақты түрде ұлғайтуға, жұмысшы кәсіби кадрларды даярлауға, ауылдық жерлерде еңбекке тартуды күшейтуге, кәсіпкерлікті дамытуға, инвестиция тартуға бағытталған.
Облыстық деңгейде қолға алынған басты бағыттардың бірі — жұмыспен қамтуды арттыру. Мәселен, 2023 жылы Түркістан облысында 110 мыңға жуық жаңа жұмыс орны ашу жоспарланғаны хабарланды. Оның ішінде тұрақты жұмыс орындарының үлесі едәуір: 72,4 мыңы тұрақты, ал уақытша орындар — 37,4 мыңы болып белгіленген. Сонымен қатар, жас азаматтарға, әсіресе 35 жасқа толмағандарға қайтарымды жеңілдікті несие беру қарастырылған, бұл өз‑ара тұрғындардың кірісін арттыру бағытына ынта қосады.
Кәсіпкерлікті дамыту да маңызды элемент болып отыр. Облыста кәсіпкерлер саны артуда — мысалы, облыстың кәсіпкерлік субъектілерінің саны 213 163‑ке жеткені жарияланды. Бұл дерек өңірде кәсіпкерлікті дамыту арқылы тұрғындардың өзін‑өзі жұмыспен қамтуына мүмкіндік беріліп жатқанын көрсетеді. Кәсіпкерлікке арналған арнайы курстар, гранттар, кәсіпкерлік негіздеріне оқыту бағдарламалары іске қосылған.
Сонымен қатар, ауылдық жерлерде агроөнеркәсіп кешенін дамытуға басымдық берілуде. Мысалы, Келес ауданы ауыл‑шаруашылық бағытында «Ауыл аманаты» жобасы шеңберінде бірнеше округ кірген. Бұл арқылы өңірдің ауылдық жерінде де табыс көзі артып, кірісін ұлғайтуға жол ашылуда.
Облыс әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлағандай, әкімдіктерге басты талаптардың бірі — «халықтың табысын арттыру, тұрмысын жақсарту, қордаланған мәселелерін шешу». Бұл бағдарлама аясында әрбір аудан өзінің өзін‑өзі қамту деңгейін арттыру, бюджет кірістерін көбейту, тұрғындардың аймақтан тыс жұмыс іздеуін азайту бағытында жұмыс істеуде.
Аталған бағдарламаның іске асуында ақпараттық‑насихаттық жұмыстар да маңызды рөл атқарады. Мысалы, «Халықтың табысын арттырудың 2025 жылға дейінгі бағдарламасы: Түркістан қалай дамып жатыр?» атты аналитикалық материал дайындалып, өңірдің проблемалары мен шешім жолдары талданып отыр.
Бағдарламаның жетістіктерін келесідей түрде жүйелеуге болады:
-
Жаңа жұмыс орындарының ашылуы, тұрақты жұмыспен қамту деңгейінің артуы;
-
Кәсіпкерлікке, өзін‑өзі жұмыспен қамтуға тартылған азаматтардың санының өсуі;
-
Ауылдық жерлерде агроөнеркәсіп, кооперативтер, несие‑гранттық қолдау арқылы табыс көздерінің әртараптануы;
-
Қаржылық‑цифрлық инфрақұрылымның дамуы, интернетпен қамту деңгейінің жоғарылауы — бұл да табыстың өсуіне ықпал етеді.
Дегенмен, бағдарлама бойынша алдыда тұрған міндеттер де бар. Ең бірінші — аудан‑аудан деңгейінде нақты деректердің толық ашық болмауы. Мысалы, әр ауданда қанша азамат кірістерін нақты түрде арттырғаны, қандай кәсіптерге тартылғаны туралы деректер шектеулі. Екіншіден, табыстың өсуін қамтамасыз ететін ұзақ мерзімді механизмдерді құру — тұрақты жұмыс орындары, кәсіпкерлік негізін нығайту, кәсіби даярлау жүйесін кешенді ету. Үшіншіден, ауылдық жерлерде инфрақұрылым мәселесі турасында — жол, электр, су, интернет желілері табысты арттыра алатын кәсіпке тікелей әсер етеді; бұл бағытта да жұмыстар жалғасуда.
Алға қойылған міндеттерге сәйкес, келесі бағыттар бағдарламаның әрі қарай жүзеге асырылуында басымдық алмақ:
-
Жаңа жұмыс орындарын құру, әсіресе өндіріс, өңдеу өнеркәсібі, қызмет көрсету салаларында;
-
Жастарды кәсіпке оқыту, кәсіпкерлікке тарту, шағын бизнес пен кооперативтерді дамыту;
-
Ауылдық жерлерде агроөнеркәсіп кешенін дамыту, өнімді қайта өңдеу, нарыққа шығару жүйесін құру;
-
Қаржылық‑цифрлық сауаттылықты арттыру — тұрғындардың кірістерін басқару, инвестициялау мүмкіндіктерін түсінуін жақсарту;
-
Мониторинг пен деректер жүйесін жетілдіру — бағдарлама орындалуын, нәтижелерін уақытылы бағалау және жариялау механизмі;
-
Ақпараттық қызметті күшейту — тұрғындарды бағдарлама аясында қолжетімді мүмкіндіктер туралы хабардар ету, гранттар мен несие құралдарын насихаттау.
Қорытындылай келе, Түркістан облысында «2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» нақты бастамалармен, жүйелі іс‑шаралармен жүзеге асуда. Бағдарламаның тиімділігі тұрғындардың кірістерінің өсуі, экономикалық белсенділіктің артуы, кәсіпкерліктің кеңеюі арқылы көрініс табуда. Алдағы уақытта бағдарлама аясы кеңейіп, оның нәтижелерінің айқын көрінуі тұрғындардың тұрмыс деңгейін жоғарылату, өңірдің әлеуметтік‑экономикалық дамуына ықпал етуі тиіс.